Współwłasność domu, mieszkania lub działki – jak ją znieść?

O współwłasności możemy mówić wtedy, gdy do jednej nieruchomości ma prawo każdy właściciel w równym stopniu. W praktyce oznacza to, że prawo do domu, mieszkania lub działki nie jest uzależnione od wysokości udziałów – każdy współwłaściciel ma prawo całej nieruchomości, a nie do jej części. W sytuacji, kiedy jeden współwłaściciel chce wystawić dom na sprzedaż lub inną współdzieloną nieruchomość, może chcieć znieść współwłasność. Jak tego dokonać?

Rodzaje współwłasności

Współwłasność można podzielić na łączną i ułamkową. Pierwsza nie jest związana z udziałami w nieruchomości. Przykładem takiej współwłasności jest małżeńska wspólność majątkowa. Współwłasność ułamkowa zakłada, że każdy ze współwłaścicieli posiada swój udział w nieruchomości.

Tradycyjne zarządzanie nieruchomością może się odbywać za zgodą większości współwłaścicieli. Jeśli jeden współwłaściciel chce podjąć działania związane z nieruchomością, które wykraczają poza podstawowe zarządzenie, konieczna jest już zgoda wszystkich osób mających prawo do nieruchomości.

Współwłasność może dotyczyć takich nieruchomości jak dom, mieszkanie czy grunty. W każdym momencie jeden ze współwłaścicieli może zażądać zniesienia współwłasności i może się to odbyć na dwa sposoby: u notariusza lub w sądzie.

Zniesienie współwłasności nieruchomości u notariusza

Jeśli wszyscy współwłaściciele są zgodni co do dalszej przyszłości nieruchomości, najlepiej zniesienie współwłasności dokonać u notariusza. Zniesienie współwłasności wiąże się z podpisaniem umowy przez wszystkich współwłaścicieli, natomiast dokumentem potwierdzającym owo zniesienie jest akt notarialny. W akcie powinno się znaleźć kilka kluczowych dla sprawy informacji. Przede wszystkim musi być wskazana zasada podziału nieruchomości, sposób rozliczenia współwłaścicieli, oświadczenie o przeniesieniu udziałów bądź postanowienia dotyczące spłat, dopłat i ich terminów.

W akcie notarialnym powinny się także znajdować wnioski do sądu wieczystoksięgowego w związku z założeniem nowych ksiąg bądź dokonania wpisów w księgach już istniejących. Akt notarialny powinien też jasno określać wartość nowopowstałych nieruchomości, która będzie potrzebna dla celów podatkowych.

Zniesienie współwłasności nieruchomości w sądzie

Zniesienie współwłasności nieruchomości w sądzie zazwyczaj ma miejsce w sytuacji, w której współwłaściciele nie są zgodni w związku z podziałem nieruchomości bądź nie zgadzają się, by wystawić dom na sprzedaż lub działkę na sprzedaż.

Organ sądowy może znieść współwłasność na trzy sposoby:

  • na podstawie zgodnego fizycznego podziału

  • na zasadzie podziału nieruchomości na części, które będą zgodne z udziałem poszczególnych współwłaścicieli. Podział musi uwzględniać interesy społeczno-gospodarcze, a różnice muszą być dopłacone pozostałym współwłaścicielom lub jednemu współwłaścicielowi

  • zniesienie może się odbyć poprzez sprzedaż wspólnego mienia na licytacji i podział pieniędzy między współwłaścicielami

By rozpocząć proces zniesienia współwłasności w miejscowości właściwej dla położenia nieruchomości, współwłaściciele muszą złożyć wniosek o zniesienie współwłasności. W tym dokumencie należy określić przedmiot podziału oraz przedstawić prawa własności do nieruchomości. Dowodem własności jest akt notarialny bądź wypis z księgi wieczystej lub decyzja administracyjna.

Jeśli chcemy wystawić dom na sprzedaż lub przedmiotem sporu między współwłaścicielami jest działka na sprzedaż, zawsze można się podjąć zniesienia współwłasności. Możliwości zniesienia współwłasności jest tak dużo, że większość osób znajdzie satysfakcjonujące rozwiązanie.